Terapia rodzin jest formą terapii, w której udział bierze cała rodzina. Wynika to z założenia, że rodzina tworzy pewien system, w którym poszczególni członkowie pozostają ze sobą we wzajemnych relacjach i wzajemnie na siebie oddziaływają. Problemy jednego z domowników wpływają na cały system rodzinny. Efektem terapii rodzinnej może być: poprawa wzajemnych relacji pomiędzy małżonkami, poprawa komunikacji w rodzinie, zrozumienie motywów działania swojego i innych, zwiększenie kompetencji wychowawczych, zwiększona satysfakcja w codziennym byciu razem.

Spotkanie dotyczy całej rodziny, w związku z czym uwaga i aktywność terapeuty skoncentrowana jest na wszystkich uczestnikach spotkania, a nie na jednej osobie (np. z której powodu do spotkania doszło). Terapeuta jest również neutralny wobec członków rodziny i nie bierze strony żadnego z nich. Terapeuta pomaga rodzinie zrozumieć i rozwiązać problem, a nie osądza, kto jest winien lub kto ma racje. Sposób prowadzenia sesji jest zależny od preferencji teoretycznych terapeuty.

Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacji, w której trakcie zarówno rodzina, jak i terapeuta wspólnie podejmują decyzję co do celowości rozpoczęcia terapii.

Kiedy warto skorzystać z konsultacji u terapeuty rodzinnego?

  • Kiedy odczuwamy, że problemy jednego z członków rodziny silnie wpływają na relacje z pozostałymi (np. choroba lub inne zewnętrzne i wewnętrzne kłopoty jednej osoby powodują, że w domu panuje napięcie, łatwo o wybuchy kłótni lub panuje przygnębienie i nikt ze sobą nie rozmawia o tym, co się dzieje).
  • Kiedy odczuwamy, że relacje w rodzinie przyczyniają się do problemów jednego z jej członków bądź je nasilają (np. kiedy pojawiają się konflikty między rodzicami i niebawem okazuje się, że dziecko jest przygnębione, izoluje się od rówieśników, ucieka z domu, wagaruje lub opuszcza się w nauce).
  • Kiedy poszczególne osoby w rodzinie doświadczają trudności we wzajemnych kontaktach (np. wybuchają konflikty o sprawy ważne i mniej ważne, nie można wspólnie podjąć decyzji, trudno jest wzajemnie zrozumieć swoje aktualne potrzeby i preferencje i w związku z tym pojawia się poczucie obcości, niezrozumienia lub braku zainteresowania).
  • Kiedy rodzina przeżywa jakiś kryzys życiowy (np. śmierć lub ciężką chorobę kogoś bliskiego, rozwód, utratę pracy itp.) i nie radzi sobie ze skutkami zachodzących zmian.
  • Kiedy ktoś z rodziny choruje na choroby przewlekłe, o których wiadomo w medycynie, że mają podłoże emocjonalne często związane z relacjami w rodzinie (tzw. choroby psychosomatyczne to np. astma, wrzody żołądka czy dwunastnicy, nadciśnienie).
  • Kiedy rodziców niepokoi zachowanie ich dziecka (np. dziecko zaczyna zachowywać się „dziwacznie”, inaczej niż do tej pory, lub zaczyna się moczyć, przestaje jeść, je raz nadmiernie, a kiedy indziej wcale).
  • Kiedy rodzice przeżywają trudności wychowawcze (np. dziecko jest wybuchowe, w szkole nauczyciele skarżą się na złe zachowanie).
  • Kiedy rodzice mają poczucie, że tracą kontakt ze swoim dzieckiem lub że ten kontakt jest niezadowalający i chcieliby to zmienić.